• Που βασίστηκε η επιτυχία του Navigator;
• Παρατηρείται εγκωβισμός των χρηστών σε έναν συγκεκριμένο περιηγητή;
• Ποια ήταν τα πλεονεκτήματα της Microsoft στον πόλεμο με τη Netscape;
• Ποια ήταν η κυριότερη επίπτωση της επικράτησης του Ιnternet Explorer στην αγορά των περιηγητών;
• Ποιο θεωρείται το πλεονέκτημα της Microsoft στον πόλεμο με το Firefox;
• Γιατί η Microsoft πολέμησε με όλες τις δυνάμεις τη Netscape;

Ο Navigator της εταιρίας Netscape έλκει την καταγωγή του από τον περιηγητή Mosaic. Βέβαια, ο κώδικας του Navigator ξαναγράφτηκε, εν μέρει για να αποφευχθούν διεκδικήσεις πνευματικής ιδιοκτησίας από το Εθνικό Κέντρο Εφαρμογών Υπερυπολογιστών - National Center for Supercomputing Applications, κύριου χρηματοδότη του Mosaic.

Ο Navigator κατέκτησε το 80% της αγοράς περιηγητών, με την είσοδό του στην αγορά το 1995, διαθέτοντας εκατομμύρια αντίγραφα του λογισμικού του. Χάρη στο διαδίκτυο οι χρήστες κατέβαζαν το πρόγραμμα μέσω της σύνδεσής τους. Η είσοδος της Netscape στο χρηματιστήριο ήταν εντυπωσιακή καθώς η μετοχή από την αρχική τιμή των $14 εκτινάχθηκε στα $150 μέσα σε λίγες μέρες, δίνοντας στην εταιρία χρηματιστηριακή αξία $3 δισ. Τα έσοδα της Netscape για το 1997 ανήλθαν στα 500 εκατομμύρια δολάρια.

Η γρήγορη διάδοση του Navigator εμψύχωσε τη γρηγορότερη ανάπτυξη ιστοσελίδων – σε μια εποχή που το διαδίκτυο έκανε τα πρώτα του βήματα – που με τη σειρά τους οδήγησαν σε μεγαλύτερη ζήτηση για τον Navigator. Η εταιρία είχε έσοδα από συμπληρωματικά προϊόντα και υπηρεσίες, όπως από διαφημίσεις στο δικτυακό κόμβο, από υπηρεσίες αναμετάδοσης ειδήσεων, από λογισμικά εργαλεία κατασκευής εταιρικών ιστοσελίδων και Ιntranets.

Ο Navigator ήταν το de facto πρότυπο στους περιηγητές. Ο ανταγωνισμός περιελάμβανε περιηγητές όπως το Mosaic και το Lynx τα οποία ήταν προϊόντα πανεπιστημιακής έρευνας.

Στην επιτυχία του Navigator βοήθησε:

• Η απόκτηση προβαδίσματος καθώς εισήλθε αρκετά νωρίς στην αγορά.
• Η διεισδυτική τιμολόγηση. Ο Navigator διανεμόταν δωρεάν μέσω του διαδικτύου. Η Netscape έδινε δωρεάν τον Navigator 4.0 για μια δοκιμαστική περίοδο και αργότερα ζητούσε την πληρωμή. Παράλληλα πωλούσε το λογισμικό 49 δολάρια στα καταστήματα μαζί με το εγχειρίδιο χρήσης. Η αγορά του λογισμικού έδινε δικαίωμα σε δωρεάν αναβαθμίσεις.
• H σύναψη συμμαχιών. Πωλήσεις στους ανεξάρτητους κατασκευαστές υπολογιστών καθώς και στους πάροχους υπηρεσιών διαδικτύου.
• Η διαχείριση προσδοκιών. Το 1997 όταν ακόμη ο πόλεμος μαινόταν, η Netscape ανακοίνωσε ότι στόχος της ήταν η εγκατασταση τον περιηγητή της σε 100 εκατομμύρια υπολογιστές. Από την άλλη πλευρά, η Microsoft δήλωνε ότι ο Internet Explorer είναι και θα μείνει δωρεάν. Επίσης δήλωσε την πρόθεση της να συνδέσει πιο στενά τον Internet Explorer με τα Windows.

Η Microsoft κυκλοφόρησε τον Internet Explorer 1.0 σαν μέρος του πακέτου Microsoft Windows 95 Plus Pack τον Αύγουστο του 1995. Επρόκειτο για ένα προϊόν που υστερούσε σημαντικά σε σύγκριση με τον Navigator.

Μεταξύ του Netscape Navigator (που ονομάστηκε αργότερα Netscape Communicator) και του Internet Explorer άρχισε ένας πόλεμος νέων εκδόσεων, στις οποίες οι νέες λειτουργίες είχαν προτεραιότητα σε σχέση με την διόρθωση λαθών-bugs. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την αστάθεια των συστημάτων – τα προγράμματα «κoλλούσαν» – και τα προβλήματα ασφάλειας. Ο Internet Explorer άρχισε να προσεγγίζει την ποιότητα του ανταγωνιστή του με την έκδοση 3.0 (1996), η οποία πρόσφερε υποστήριξη script και την πρώτη εφαρμογή για Cascading Style Sheets. Τον Οκτώβριο του 1997, βγήκε στην αγορά ο Internet Explorer 4.0. Στο πάρτι για την νέα έκδοση στο San Francisco υπήρχε μια κατασκευή μεγέθους 3 μέτρων με το logo “e” του internet explorer. Την επομένη, η κατασκευή βρέθηκε μπροστά στα γραφεία της Netscape συνοδευόμενη από μια επιγραφή «From the IE team». Οι εργαζόμενου της Netscape έριξαν στο έδαφος το σήμα και τοποθέτησαν πάνω του μια αντιστοίχως μεγάλη μορφή του Mozilla ο οποίος κρατούσε μια επιγραφή «Netscape 72, Microsoft 18» που αναφερόταν στα τότε ποσοστά της αγοράς.

Ο Internet Explorer 4.0 άλλαξε την πορεία της αγοράς. Ήταν πιο γρήγορος και είχε υιοθετήσει τις προδιαγραφές του W3C πιο πιστά από ότι ο Netscape Navigator 4.0. Το προτέρημά του σε σχέση με τον Navigator είναι η δυνατότητα δυναμικών αλλαγών στο κείμενο και τις εικόνες των ιστοσελίδων μετά τη «φόρτωσή» τους στην οθόνη – πολύ συνηθισμένη πλέον τεχνική.

Εκείνη την εποχή, ήταν συχνό οι ιστοσελίδες να αναφέρουν «καλύτερη προβολή με Netscape - best viewed with Netscape» ή «best viewed with Internet Explorer». Επίσης επέτρεπαν τη σύνδεση με την ιστοσελίδα από όπου θα μπορούσε να «φορτωθεί» η συγκεκριμένη έκδοση του περιηγητή. Ουσιαστικά η δήλωση αυτή φανέρωνε την απόκλιση των περιηγητών από μια πρότυπη συμπεριφορά. Πολλοί χρήστες αντέδρασαν, πιστεύοντας ότι οι ιστοσελίδες πρέπει να διαβάζονται εξίσου καλά με οποιοδήποτε χρήστη. Έτσι, υπήρξαν πολλές ιστοσελίδες που ανέφεραν «Ανάγνωση δυνατή με οποιοδήποτε περιηγητή - Viewable With Any Browser».

Δεν πρέπει να αγνοήσουμε την προσπάθεια που έγινε κατά τη διάρκεια του πολέμου να αναπτυχθούν ειδικά χαρακτηριστικά τα οποία ήταν αναγνώσιμα μόνο με έναν από τους δύο περιηγητές. Αυτό ήταν και το νόημα της σημείωσης «best viewed with Internet Explorer». Αν πετύχαινε αυτή η στρατηγική απόκλισης των περιηγητών από το πρότυπο, τότε ο εγκλωβισμός των χρηστών θα ήταν πιο σημαντικός. Η αντίδραση όμως, των χρηστών ήταν μεγάλη και απέτρεψε την εφαρμογή αυτής της στρατηγικής.

Η Microsoft είχε δύο δυνατά πλεονεκτήματα στον πόλεμο των περιηγητών. Το πρώτο ήταν θέμα πόρων: ο Navigator ξεκίνησε με σχεδόν 90% του μεριδίου της αγοράς και με την αγορά θετική απέναντι του. Αλλά η Netscape ήταν οικονομικά ευάλωτη, όντας μια μικρή εταιρία της οποίας τα έσοδα εξαρτώνταν από ένα και μόνο προϊόν. Τα συνολικά έσοδα της Netscape δεν ξεπέρασαν ποτέ τους τόκους από τα διαθέσιμα κεφάλαια της Microsoft.

Το δεύτερο και σημαντικότερο πλεονέκτημα ήταν ότι τα Windows είχαν το μονοπώλιο στα λειτουργικά συστήματα. Ο Internet Explorer γινόταν διαθέσιμος με κάθε νέο αντίγραφο των Windows. Σημαντικά έσοδα από τα Windows επενδύθηκαν στις βελτιώσεις και την προώθηση του Internet Explorer μέχρι να φτάσει στο σημείο να προσφέρει αντίστοιχα χαρακτηριστικά με τον Navigator. Πλέον οι χρήστες δεν είχαν ιδιαίτερο λόγο να «κατεβάζουν» ξεχωριστά και να εγκαθιστούν τον Navigator.

Άλλες ενέργειες της Microsoft που έπληξαν σημαντικά τον Navigator ήταν:

• Το επιχειρησιακό μοντέλο της Netscape ήταν η δωρεάν παροχή του περιηγητή και η πώληση του λογισμικού των εξυπηρετητών. Η Microsoft επιτέθηκε σε αυτήν την πηγή εσόδων της Netscape προσφέροντας δωρεάν – μέσα στο πακέτο του εξυπηρετητή Windows – τον εξυπηρετητή για το διαδίκτυο (Microsoft Internet Information Server). Αρχικά τα αποτελέσματα της παραπάνω δωρεάν προσφοράς δεν ήταν ορατά καθώς οι πελάτες της Netscape χρησιμοποιούσαν κυρίως τους εξυπηρετητές της Sun Microsystems. Όμως προοδευτικά τα Windows NT γίνανε ιδιαίτερα δημοφιλή ως εξυπηρετητές για το Internet και το Ιntranet στερώντας εισοδήματα από την Νetscape.
• Η Microsoft έκλεισε συμφωνίες – προσφέροντας συχνά εκπτώσεις – με κατασκευαστές υπολογιστών για την αποκλειστική χρήση του Internet Explorer.
• Η Microsoft έκανε ιδιαίτερα εύκολο για τους μικρομεσαίους παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου ISP να προσφέρουν εξειδικευμένες εκδόσεις του Internet Explorer που περιείχαν την ονομασία τους. Είναι πάντα προτιμότερο για τους ISP να εμφανίζονται στα Windows όχι με ένα εικονίδιο με το όνομα του περιηγητή αλλά με το δικό τους εικονίδιο.
• Η Microsoft σύναψε συμφωνία με την AOL και με άλλους παρόχους – φτάνοντας μέχρι να τους πληρώνει – ώστε να προτείνουν στην κεντρική ιστοσελίδα τους την χρήση του Internet Explorer Στις αρχές του 1998, η Microsoft αναγκάστηκε από το Αμερικάνικο Υπουργείο Δικαιοσύνης να αλλάξει τις συμβάσεις με τους παρόχους ώστε να τους επιτραπεί να προωθήσουν και ανταγωνιστικούς περιηγητές.
• Η Microsoft εξαγόρασε και έβγαλε στην αγορά ένα εργαλείο δημιουργίας ιστοσελίδων το FrontPage, το οποίο δημιουργούσε ιστοσελίδες που είχαν καλύτερη ανάγνωση με τον Internet Explorer.

Παράλληλα δεν πρέπει να αγνοηθούν τα λάθη της Netscape: αλαζονική συμπεριφορά, αθεμελίωτη αισιοδοξία και ανεξέλεγκτη ανάπτυξη. Για παράδειγμα, η Netscape επέλεξε να ξαναγράψει όλον τον κώδικα του περιηγητή τη στιγμή που ο ανταγωνισμός από τον Internet Explorer ήταν σε πλήρη εξέλιξη. Αυτό οδήγησε σε τρία χρόνια αναμονής κατά τη διάρκεια της οποίας η Microsoft κυριάρχησε.

Το αποτέλεσμα των παραπάνω ενεργειών ήταν η κυριαρχία στην αγορά του Internet Explorer μετά το τέλος του 1998. Τα έσοδα της Netscape από τις άδειες χρήσης των περιηγητών αναλογούσαν το 1996 στο 50% των συνολικών εσόδων, ενώ στο δεύτερο εξάμηνο του 1997 έπεσαν στο 40%. Ακολούθησε η εξαγορά της εταιρίας Netscape από την America Online για 4.2 δισ. δολάρια. Ο Internet Explorer έφτασε το 2002 να έχει το 96% του μεριδίου της αγοράς ξεπερνώντας τα ποσοστά που είχε η Netscape στην εποχή της κυριαρχίας της.

Το τέλος των πολέμων των περιηγητών, έβαλε τέλος και στην εξέλιξή τους. Η τελευταία έκδοση του Internet Explorer – version 6.0 – κυκλοφόρησε το 2001. Κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Netscape και Internet Explorer, προτεραιότητα δινόταν στην ανάπτυξη νέων χαρακτηριστικών, δηλαδή στην εξέλιξη της τεχνολογίας. Ο ανταγωνισμός έθετε την ποιότητα των προϊόντων σε δεύτερη μοίρα. Από τη στιγμή που η επικράτηση του Internet Explorer ήταν αδιαμφισβήτητη, η Microsoft σταμάτησε να επενδύει χρήματα για την εξέλιξη της τεχνολογίας.

Αυτό και μόνο αποτελεί επιβεβαίωση όσων ισχυρίζονται ότι η μονοπωλιακή επικράτηση ενός προϊόντος σε μια αγορά καθυστερεί την τεχνολογική πρόοδο, η οποία είναι φυσικό προϊόν του υγιούς ανταγωνισμού. Βέβαια σημαντική προσπάθεια καταβλήθηκε από τη Microsoft για τη βελτίωση της αξιοπιστίας και της ασφάλειας της εφαρμογής.

Σχήμα: Μερίδιο αγοράς περιηγητών για το 2005. Πηγή: www.w3schools.com

Το 1998, η Netscape δημοσίευε τον πηγαίο κώδικα του Navigator και τον μετονόμασε σε Mozilla. Το 2002, ο Mozilla έφτασε στην έκδοση 1.0 όντας ιδιαίτερα δημοφιλής μεταξύ των υποστηρικτών προγραμμάτων ανοικτού κώδικα. Πολλά παράγωγα προϊόντα κυκλοφόρησαν όπως η απλή μορφή του, Firefox, που υποστηρίζεται από πολλές πλατφόρμες.

Ο περιηγητής Opera έχει ένα μικρό μερίδιο αγοράς αλλά είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στα κινητά τηλέφωνα.

Αρκετοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι ένας δεύτερος πόλεμος περιηγητών είναι πιθανόν να ξεκινήσει. Θα έχει σαν αντικείμενο όχι τόσο νέα χαρακτηριστικά όσο την συμβατότητα με τα πρότυπα (όπως CSS, XML, DOM), την ασφάλεια και την εργονομία. Ο Internet Explorer επανειλημμένα υπήρξε στόχος ιών καθώς και adware και spyware με αποτέλεσμα κάποιοι από τους χρήστες να μετακινηθούν σε εναλλακτικά προϊόντα όπως ο Mozilla Firefox και ο περιηγητής Safari.

Ενώ ο Mozilla και η Firefox έχουν μπει δυναμικά στην αγορά, η AOL συνεχίζει να χρησιμοποιεί τον Internet Explorer σαν κύριο περιηγητή. Πριν ακόμη την πλήρη έκδοσή του (έκδοση Firefox 1.0), ο περιηγητής Firefox ξεπέρασε το στόχο του για 1 εκατ. εγκαταστάσεις μέσα σε 10 ημέρες, φτάνοντας τα 4.3 εκατ. μέσα σε ένα μήνα.

Ο ιδρυτής της Netscape Marc Andreessen δήλωσε ότι το Firefox μαζί με τον περιηγητή ελεύθερου κώδικα Safari μπορούν να απειλήσουν τον Internet Explorer. Άλλοι παλιοί συνεργάτες του Andreessen διαφωνούν, υποστηρίζοντας ότι η Microsoft έχει τους πόρους για να υπερασπιστεί την κυριαρχία του Internet Explorer.

«Πιστεύω ότι είναι ένα χαμένο παιχνίδι» λέει ο Jon Mittelhauser, ένας από τους πέντε προγραμματιστές του Mosaic και ιδρυτικό στέλεχος της Netscape. «Ακούω σχόλια από ειδικούς για το πώς αυτοί οι μικροί ανεξάρτητοι περιηγητές θα ανταγωνιστούν τον Internet Explorer. Τους εύχομαι ό,τι καλύτερο αλλά δεν πιστεύω ότι έχουν παραδειγματιστεί από ότι συνέβη στο παρελθόν. Η Microsoft νίκησε γιατί μπορεί να ξοδέψει περισσότερα από οποιοδήποτε άλλο».

Βοηθήστε μας: Πείτε μας τη γνώμη σας για την παραπάνω μελέτη. Μας ενδιαφέρει!

Πίσω στην αρχική σελίδα.